Ekoloji Nedir?

Ekoloji

Ekoloji nedir sorusuna kısaca ”canlıları birbirleriyle ve çevreleriyle ilişkilerini inceleyen bilim dalı” olarak cevap verebiliriz. ”Ekoloji” sözcüğü, Alman bilim adamı Haeckel tarafından  1889’da eski Yunanca oikos (evcik) ve logos (bilim) kelimelerinden türetilmiştir. Geçmiş dönemlerde yalnızca bilim çevrelerinde dile getirilen ekoloji, dünyada özellikle son dönemde artan çevre sorunları ve bunların yıkıcı etkilerinin tezahür etmesi sonucu küresel kamuyounda karşılık bulmaya ve gündeme gelmeye başlamıştır.

Ekoloji bilimi matematik, istatistik, biyoloji, ekonomi, sosyoloji vb. bilim dalları ile yakından ilişkilidir.

Ekolojinin en temel yaklaşımlarından biri bütünsellik yaklaşımıdır. Ekoloji biliminin amacı canlıları ve canlı sistemlerini lokal olarak incelemek değil, bir bütün olarak değerlendirmektir.  Ekologlar bir solucanı incelediği zaman, onu çevreleyen hava, toprak, bitkiler, cansız maddeler, rekabet içinde olduğu türler, avcılar, ayrışma organizmaları, nem ve diğer unsurlardan oluşan ekosistem içindeki işlevlerini bir bütünlük içinde anlamaya çalışır (Callenbach, 2012, 40). Ekolojide doğanın parçalarının nasıl işlediğinden ziyade, bu parçaların birbirleri ile olan ilişkilerine yoğunlaşılır. Bu durum bütünsellik yaklaşımının bir gereğidir.

Bütünsellik yaklaşımına göre ekolojik sorunlar incelenirken ve çözüm önerilerini getirilirken, o sorunu oluşturan ilişkilerin tümüne birden bakmak gerekir. Aksi halde bir sorunu çözerken bir başka sorunu tetiklemek kaçınılmaz olacaktır. Üstelik bu durum telafisi olmayan durumların ortaya çıkmasına da neden olabilir. Örneğin bir tarım arazisindeki yılanları öldürmek, tarım arazilerine ciddi zararlar veren farelerin artmasına ve mahsulün zarar görmesine neden olacaktır. Çünkü yılanlar fare ile beslenmektedir ve yılanların azalması farelerin artmasına neden olacaktır.

Buna mukabil pozitif bilimlerin temelini oluşturan, parçaların tek tek ele alınarak incelendiği indirgemeli yaklaşım da ekolojide zaman zaman kullanılabilmektedir. Örneğin bir fabrikanın kimyasal atıklarının yakınlardaki bir nehre karıştığı durumda, o nehirdeki canlılar bundan zarar görecektir. Ama suya karışan kimyasallardan hangisinin zehirli olduğunu bilemeyiz. İşte bu durumda indirgemeli yaklaşım devreye girer ve kimyasallar tek tek, parçalar halinde ele alınır.

Ancak ekolojide indirgemeli yaklaşımın kullanımı, bütünsellik yaklaşımına kıyasla çok sınırlıdır.


Yararlanılan kaynaklar;

– Karaküçük, S. ve Akgül, M. (2016). Rekreasyon ve Çevre, Gazi Kitabevi, Ankara.
– Kışlalıoğlu, M. ve Berkes, F. (2014). Çevre ve Ekoloji, Remzi Kitabevi, İstanbul.

 

Benzer Gönderiler

Mesut Özdemir hakkında
Gazi Üniversitesi Rekreasyon Bölümü 4. sınıf, Anadolu Üniversitesi Menkul Kıymetler ve Sermaye Piyasası Bölümü 2. sınıf öğrencisiyim. Rekreasyon, spor, çevre, turizm, kültür, sanat dallarında yazılar yazarak, güncel bilgileri siz değerli takipçilerimize aktarmaya çalışıyorum.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*